De strijd tegen invasieve exoten

November 2017

Invasieve exoten -planten en dieren die hier niet van nature voorkomen, maar zich agressief weten te vestigen- moeten volgens Europese regels worden bestreden en uitgeroeid. Die verplichting is er voor het "voorkomen en beheersen van schade aan biodiversiteit en ecosysteemdiensten". In ons land ontwikkelt de Voedsel en Warenautoriteit NVWA de voorschriften. 

In 2016 is een lijst opgesteld met 37 te bestrijden soorten, zoals bijvoorbeeld Roodwangschildpad en Grijze Eekhoorn. Die schildpad vormt hier geen bedreiging (het is te koud), maar de Grijze Eekhoorn concurreert onze rode eekhoorn weg uit het bos. In augustus 2017 zijn er 12 soorten toegevoegd. Opmerkelijk voor ons land zijn Nijlgans, Muskusrat, Reuzenbalsemien en Reuzenberenklauw. De Reuzenberenklauw kan flinke brandwonden veroorzaken bij aanraking.

De exoten moeten geëlimineerd worden of, als dat niet mogelijk is, effectief beheerd. Er is een verbod op handel, vervoer, uitzetten of in bezit hebben. In de tuin mag je deze exotische planten nog wel hebben staan, maar er mag zich geen zaad in de omgeving verspreiden. Afknippen, maaien of uittrekken moet dus plaatsvinden voordat de plant is uitgebloeid. Voor dieren in dierentuinen en kinderboerderijen geldt ook een uitzondering, mits de dieren zich niet kunnen voortplanten. 

De Japanse Duizendknoop staat niet op de Europese lijst, maar is een bekende lastpost met zijn taaie wortelstokken en snelle groei. De bestrijding is erg arbeidsintensief: elke 2 weken afmaaien, afdekken met stevig plastic. Glyfosaat (roundup) sproeien is minder wenselijk vanwege jarenlang belasten van het milieu. Een boer in Renkum ontdekte dat zijn varkens goede bestrijders zijn: die houden wel van de rabarberachtige stengels en wortels en vreten de planten weg. Er lopen nu enkele experimenten met deze scharrelvarkens (Bonte Bentheimers)

Hang een steenuilenkast op voor onze kleinste uiltjes!  Zoek een plekje in boomgaard, houtwal, eik of notenboom langs een dikke tak op 2 tot 6 meter hoogte waar deze schoenendoos kast op kan liggen. In de kast zit een tussenschot om kauwen (nestgelegenheid)  en steenmarters (vraat) te weren. Dat is meteen een borstwering om de jongen binnen te houden.  's Winters ophangen op het zuidoosten (ochtendzon) met wat takjes of strooisel erin. Dat vinden de uiltjes voldoende nestmateriaal. Ze houden het erf en de moestuin lekker vrij van grote insecten, kevers, muizen en soms zelfs een rat.  Overdag vaak te zien op een paaltje op de uitkijk. Een aanwinst voor het erf!

Bouw deze eenvoudige kast zelf: https://www.vwgmiddenbrabant.nl/werkgroepen/steenuil/tekening-steenuilkast/